Chuyên gia Việt ra nước ngoài làm việc: Vì sao Phần Lan trở thành lựa chọn đáng cân nhắc?

Không chỉ tìm kiếm cơ hội phát triển sự nghiệp, nhiều chuyên gia công nghệ Việt Nam còn cân nhắc môi trường sống, giáo dục cho con và khả năng hòa nhập của cả gia đình khi quyết định ra nước ngoài làm việc. Câu chuyện của anh Dương Tuấn Lực tại Phần Lan cho thấy những yếu tố này ngày càng quan trọng trong lựa chọn của người lao động.

Anh Dương Tuấn Lực, chuyên gia công nghệ người Việt đã cùng gia đình sang định cư và làm việc tại Helsinki

Trong bối cảnh nhu cầu nhân lực công nghệ tiếp tục mở ra cơ hội làm việc ở thị trường quốc tế, Phần Lan đang tìm cách thu hút chuyên gia nước ngoài trong các lĩnh vực như phần mềm, điện toán đám mây, trí tuệ nhân tạo (AI), vi điện tử, bán dẫn và an ninh mạng.

Tuy nhiên, với người lao động đã có gia đình, quyết định chuyển đến một quốc gia khác không đơn thuần là tìm được công việc tốt hơn. Môi trường sống, cơ hội học tập của con cái, khả năng thích nghi của vợ hoặc chồng và triển vọng nghề nghiệp lâu dài cũng là những yếu tố cần cân nhắc.

Đây cũng là những điều anh Dương Tuấn Lực, một chuyên gia công nghệ Việt Nam hiện sống tại Helsinki, Phần Lan, từng xem xét khi đưa ra quyết định chuyển ra nước ngoài cùng gia đình. Theo chia sẻ của anh, việc lựa chọn nơi làm việc mới cần được nhìn nhận ở góc độ dài hạn, thay vì chỉ dựa trên mức lương hoặc vị trí công việc.

Cơ hội nghề nghiệp không phải yếu tố duy nhất

Phần Lan có hệ sinh thái công nghệ với các cơ hội việc làm trong nhiều lĩnh vực, từ phát triển phần mềm, công nghệ thông tin, điện toán đám mây đến AI, bán dẫn, an ninh mạng, điện toán lượng tử và công nghệ sạch. Đây là những ngành có thể mở ra cơ hội cho chuyên gia quốc tế có kinh nghiệm và chuyên môn phù hợp.

Laura Lindeman, Giám đốc cấp cao của chương trình Work in Finland

Theo Laura Lindeman, Giám đốc cấp cao của chương trình Work in Finland thuộc Business Finland, hệ sinh thái công nghệ Phần Lan có nhu cầu thu hút nhân lực quốc tế, đồng thời tạo điều kiện để các chuyên gia tham gia vào môi trường làm việc đa quốc gia.

Dù vậy, khả năng tìm được công việc phù hợp vẫn phụ thuộc vào chuyên môn, kinh nghiệm, yêu cầu của nhà tuyển dụng và điều kiện tuyển dụng tại từng vị trí. Người lao động cần tìm hiểu kỹ về công việc cũng như môi trường doanh nghiệp trước khi quyết định chuyển nơi sinh sống.

Với anh Dương Tuấn Lực, câu chuyện còn gắn với những cân nhắc ngoài công việc. Khi chuyển đến Helsinki cùng gia đình, anh quan tâm đến chất lượng giáo dục cho con, cơ hội phát triển nghề nghiệp và khả năng để vợ hòa nhập với cuộc sống mới. Những yếu tố này cho thấy quyết định ra nước ngoài làm việc thường là bài toán của cả gia đình, không chỉ riêng người nhận việc.

Thủ tục cư trú và khả năng hòa nhập của gia đình

Một trong những yếu tố có thể ảnh hưởng đến quyết định chuyển đến Phần Lan là thủ tục cư trú. Quốc gia này có cơ chế Fast Track dành cho một số nhóm lao động và chuyên gia đủ điều kiện, cho phép rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ. Theo chia sẻ của anh Lực, hồ sơ của gia đình anh được chấp thuận trong chưa đầy hai tuần.

Tuy nhiên, thời gian xử lý thực tế phụ thuộc vào loại giấy phép, điều kiện của người nộp đơn và tình trạng hồ sơ. Người lao động nên kiểm tra yêu cầu mới nhất trên trang của Cơ quan Di trú Phần Lan (Migri) trước khi lên kế hoạch chuyển đến nước này. Quy trình dành cho thành viên gia đình cũng cần được xem xét riêng, thay vì mặc định rằng mọi hồ sơ đều được giải quyết cùng thời gian.

Về ngôn ngữ, tiếng Anh được sử dụng tại nhiều doanh nghiệp công nghệ ở Phần Lan, giúp chuyên gia quốc tế có thể bắt đầu công việc mà chưa cần thông thạo tiếng Phần Lan. Dù vậy, học ngôn ngữ địa phương vẫn có ý nghĩa đối với quá trình hòa nhập, giao tiếp trong đời sống hằng ngày và xây dựng quan hệ xã hội.

Anh Lực cho biết các con của mình học tiếng Phần Lan thông qua trường học và hoạt động vui chơi. Theo trải nghiệm của gia đình, trẻ có thể tiếp cận ngôn ngữ mới trong môi trường sinh hoạt hằng ngày. Đây là chia sẻ cá nhân, nhưng cũng gợi ý rằng môi trường học tập và cộng đồng có vai trò quan trọng với trẻ khi chuyển đến một quốc gia mới.

Ngoài các yếu tố trên, người lao động cũng nên tìm hiểu trước về chi phí sinh hoạt, nhà ở và chính sách phúc lợi của doanh nghiệp. Một số nhà tuyển dụng có thể hỗ trợ chuyển nơi ở, tìm chỗ ở tạm thời, đăng ký trường học cho con hoặc giúp vợ/chồng làm quen với môi trường mới. Tuy nhiên, các hỗ trợ này không giống nhau ở mọi doanh nghiệp và cần được xác nhận trong quá trình tuyển dụng.

Về thuế, Phần Lan có cơ chế thuế suất đặc biệt dành cho một số chuyên gia nước ngoài đáp ứng điều kiện cụ thể. Theo hướng dẫn của cơ quan thuế Phần Lan (Vero), chính sách này không tự động áp dụng cho tất cả người lao động quốc tế. Vì vậy, chuyên gia nên tìm hiểu điều kiện và cách tính thuế dựa trên trường hợp của mình trước khi so sánh thu nhập giữa các quốc gia.

Cộng đồng người Việt là một phần của quá trình thích nghi

Bên cạnh công việc và các chính sách hỗ trợ, cộng đồng đồng hương cũng có thể giúp người mới đến nhanh chóng làm quen với cuộc sống tại Phần Lan. Các mạng lưới như Hội Chuyên gia Việt Nam tại Phần Lan (VPF), Cộng đồng Công nghệ Việt Nam (VTC) và BiziVietnam tổ chức những hoạt động kết nối, tạo cơ hội để người Việt chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ nhau.

Đối với những người mới chuyển đến, việc kết nối với cộng đồng có thể giúp họ tìm hiểu thêm về môi trường sống, kinh nghiệm làm việc và các vấn đề thực tế trong quá trình ổn định cuộc sống.

Câu chuyện của anh Dương Tuấn Lực cho thấy quyết định làm việc ở nước ngoài không chỉ được định hình bởi cơ hội nghề nghiệp, mà còn bởi những điều kiện giúp cả gia đình xây dựng cuộc sống lâu dài. Với người đang cân nhắc Phần Lan, việc tìm hiểu đồng thời về công việc, thủ tục cư trú, giáo dục, thuế và khả năng hòa nhập sẽ giúp đưa ra quyết định sát với hoàn cảnh thực tế hơn.

Người quan tâm có thể tìm hiểu thêm thông tin về cơ hội việc làm và cuộc sống tại Phần Lan qua Work in Finland, cũng như các quy định về cư trú tại Migri và chính sách thuế trên trang của Vero.