Thời gian gần đây, các cơ sở y tế ghi nhận nhiều trường hợp trẻ em bị thủng dạ dày không do chấn thương. Nguyên nhân chủ yếu được xác định là do viêm dạ dày tiến triển, kết hợp với thói quen ăn uống thiếu khoa học và tình trạng căng thẳng tâm lý kéo dài. Điều đáng lo ngại là những bệnh lý vốn thường gặp ở người lớn nay lại xuất hiện ngày càng nhiều ở trẻ em.
Khi áp lực học đường “ăn mòn” sức khỏe trẻ nhỏ
Trong chương trình Lời Cảnh Báo, em T.N.L chia sẻ về tình trạng của mình: “Em thường xuyên thức khuya để học bài và ôn thi nên cảm thấy rất áp lực. Buổi sáng em hay dậy trễ nên bỏ bữa. Một thời gian sau em bắt đầu bị đau vùng bụng trên rốn, chán ăn, buồn nôn và lúc nào cũng mệt mỏi. Ban đầu em nghĩ do học nhiều nên mệt, nhưng sau đó cơn đau xuất hiện thường xuyên và ngày càng nặng hơn”.
Câu chuyện của L. không còn là cá biệt. Thời gian gần đây, nhiều cơ sở y tế ghi nhận các ca trẻ em bị viêm loét, thậm chí thủng dạ dày không do chấn thương. Đáng lo hơn, những căn bệnh từng được xem là “bệnh của người lớn” đang ngày càng xuất hiện ở lứa tuổi học sinh.
Theo ThS.BS Ngô Thị Mai Hương, nguyên nhân thường đến từ một “vòng xoáy quen thuộc”:
trẻ thức khuya → bỏ bữa hoặc ăn thất thường → dùng nhiều thức ăn nhanh, đồ chiên rán → căng thẳng kéo dài từ học tập, gia đình, mạng xã hội. Tất cả những yếu tố này đều âm thầm gây tổn thương niêm mạc dạ dày. Chưa kể, vi khuẩn Helicobacter pylori – tác nhân gây viêm loét – cũng có thể tồn tại ở trẻ em nếu vệ sinh ăn uống không đảm bảo.
Khi viêm loét dạ dày không được phát hiện và điều trị kịp thời, tổn thương có thể tiến triển nhanh chóng và dẫn đến thủng dạ dày – một biến chứng đặc biệt nguy hiểm.
ThS.BS Nguyễn Trương Thế Minh cảnh báo: “Trẻ bị thủng dạ dày thường có biểu hiện đau bụng dữ dội, đau đột ngột vùng thượng vị, bụng căng cứng, hạn chế vận động. Khi thấy các dấu hiệu này, cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay để được thăm khám và xử trí kịp thời”.
Giảm stress cho trẻ – bắt đầu từ những điều rất nhỏ
Các chuyên gia cho rằng, phần lớn biến chứng nặng hoàn toàn có thể phòng tránh nếu gia đình can thiệp sớm, không chỉ về dinh dưỡng mà cả về tâm lý. Dưới đây là những mẹo nhỏ nhưng có thể tạo ra thay đổi lớn:
- Giữ nhịp sinh hoạt đều đặn
- Khuyến khích trẻ ngủ trước 22h, hạn chế học khuya kéo dài.
- Duy trì 3 bữa chính/ngày, đặc biệt không bỏ bữa sáng.
- Có thể đặt “giờ ăn gia đình” để trẻ cảm thấy bữa ăn là khoảng thời gian dễ chịu, không áp lực.
- Tạo không gian để trẻ được “xả” cảm xúc
Nhiều trẻ stress nhưng không biết cách diễn đạt. Cha mẹ có thể:
- Dành 10–15 phút mỗi ngày chỉ để lắng nghe con nói, không phán xét.
- Hỏi những câu đơn giản như: “Hôm nay con thấy điều gì vui nhất?”, “Có chuyện gì làm con khó chịu không?”.
- Tôn trọng cảm xúc của con, thay vì vội vàng phủ nhận: “Có gì đâu mà stress”.
- Dạy trẻ những cách tự thư giãn
- Hít thở sâu 3–5 phút khi cảm thấy căng thẳng.
- Nghe nhạc nhẹ, vẽ tranh, viết nhật ký.
- Vận động nhẹ mỗi ngày: đi bộ, đạp xe, chơi cầu lông… giúp giảm hormone stress tự nhiên.
- Kiểm soát việc sử dụng thiết bị điện tử
Việc thức khuya lướt mạng, so sánh bản thân với người khác trên mạng xã hội cũng là nguồn stress âm thầm. Gia đình nên thống nhất thời gian “không màn hình” trước giờ ngủ ít nhất 30–60 phút.
- Đừng xem nhẹ những cơn đau bụng kéo dài
Nếu trẻ thường xuyên đau bụng, buồn nôn, ợ chua, chán ăn… kéo dài nhiều ngày, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám sớm, không nên chủ quan cho rằng “chỉ là rối loạn tiêu hóa thông thường”.
Chăm sóc tâm lý cũng quan trọng như chăm sóc bữa ăn
Thủng dạ dày không còn là căn bệnh xa lạ với trẻ em. Trong bối cảnh áp lực học tập ngày càng lớn, việc xây dựng cho con một lối sống cân bằng – ăn đủ bữa, ngủ đủ giấc, được lắng nghe và được thấu hiểu – chính là “lá chắn” bền vững nhất để bảo vệ sức khỏe cả thể chất lẫn tinh thần.
Bởi đôi khi, điều trẻ cần không phải là thêm một lớp học thêm, mà là một bữa cơm đúng giờ, một giấc ngủ trọn vẹn, và một người lớn đủ kiên nhẫn để nói:
“Con mệt thì mình nghỉ một chút cũng không sao.”
Các chuyên gia y tế nhấn mạnh rằng phần lớn biến chứng nguy hiểm của bệnh lý dạ dày ở trẻ hoàn toàn có thể phòng tránh. ThS.BS Ngô Thị Mai Phương khuyến cáo: “Trẻ cần ăn đủ bữa, đúng giờ, cân bằng dinh dưỡng và hạn chế thức ăn nhanh, đồ cay nóng. Vệ sinh ăn uống, ngủ đủ giấc và giảm áp lực học tập là những yếu tố rất quan trọng. Cha mẹ cần lắng nghe, đồng hành cùng con và đưa trẻ đi khám sớm khi có các dấu hiệu đau bụng kéo dài, buồn nôn hay ợ chua”.
Thủng dạ dày không còn là căn bệnh của riêng người lớn. Trong bối cảnh áp lực học tập và stress tâm lý ngày càng gia tăng ở trẻ em, việc chủ động phòng ngừa, xây dựng lối sống lành mạnh và chăm sóc sức khỏe tinh thần cho trẻ chính là giải pháp bền vững và hiệu quả nhất.
