Trong bối cảnh mạng xã hội tràn ngập những câu chuyện thành công ở độ tuổi rất trẻ, không ít người rơi vào trạng thái áp lực, lo lắng khi cảm thấy mình “đi chậm hơn” so với bạn bè đồng trang lứa. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, thành công không có một cột mốc cố định, và việc bắt đầu muộn đôi khi lại mang đến những lợi thế mà người đi sớm chưa chắc có được.
Áp lực vô hình từ sự so sánh và nỗi sợ tụt lại phía sau
Thực tế cho thấy, nhiều người trẻ đang phải đối mặt với cảm giác tự ti khi lựa chọn học lại, chuyển ngành hoặc bắt đầu một con đường mới. Trong khi đó, bạn bè xung quanh có thể đã tốt nghiệp, đi làm hoặc đạt được những thành tựu nhất định. Sự so sánh này dễ khiến họ rơi vào tâm lý hoang mang, thậm chí trì hoãn những quyết định quan trọng vì sợ “đi sai” hoặc “quá muộn”.
Chia sẻ về trải nghiệm cá nhân, anh Trần Lê Phương cho biết từng cảm thấy mình chậm hơn so với bạn bè cùng lứa khi quyết định rẽ sang một lĩnh vực hoàn toàn mới.
“Mình cảm giác là mình chậm hơn so với bạn bè cùng lứa. Nhiều người họ đã sắp ra trường hoặc đã đi làm luôn rồi”, anh nói.
Tuy nhiên, sau khi dấn thân, anh nhận ra điều quan trọng không nằm ở thời điểm bắt đầu, mà ở việc lựa chọn đúng hướng đi: “Bắt đầu muộn không phải là vấn đề, vấn đề là mình đang đi đúng hướng”.
Thực tế cũng ghi nhận nhiều trường hợp “bắt đầu muộn” nhưng vẫn đạt được kết quả tích cực.
Minh Anh (27 tuổi, TP.HCM) từng tốt nghiệp ngành kế toán theo định hướng gia đình. Sau gần 3 năm đi làm, cô nhận ra bản thân không phù hợp với công việc văn phòng lặp lại mỗi ngày. Dù đã có công việc ổn định, Minh Anh quyết định nghỉ việc để theo học thiết kế đồ họa – một lĩnh vực hoàn toàn mới.
“Thời điểm đó mình rất áp lực vì bạn bè đã thăng tiến, còn mình lại quay về vạch xuất phát. Có lúc mình nghĩ mình đang đi lùi”, cô chia sẻ.
Tuy nhiên, sau hơn một năm học tập và làm việc tự do, Minh Anh dần tìm được chỗ đứng trong ngành sáng tạo. Thu nhập ban đầu không cao, nhưng đổi lại là sự chủ động và cảm giác phù hợp với công việc.
“Chỉ khi dám thay đổi, mình mới biết đâu là điều thực sự phù hợp. Nếu cứ cố đi tiếp con đường cũ chỉ vì sợ muộn, có lẽ mình sẽ còn mất nhiều thời gian hơn”, cô nói.
Bắt đầu muộn có thể là một lợi thế
Ở góc nhìn chuyên môn, Thạc sĩ Huỳnh Ngọc Anh cho rằng việc bắt đầu muộn không đồng nghĩa với bất lợi. Ngược lại, đây có thể là thời điểm mà mỗi cá nhân đã tích lũy đủ trải nghiệm để hiểu rõ bản thân hơn.
“Chúng ta sẽ hiểu rõ mình muốn gì, có nền tảng kỹ năng và kinh nghiệm sống nhất định để đưa ra lựa chọn chắc chắn hơn”, bà nhận định. Những thất bại hoặc va vấp trước đó không phải là “điểm trừ”, mà chính là dữ liệu quý giá giúp mỗi người điều chỉnh hướng đi phù hợp hơn trong tương lai.
Điều này lý giải vì sao nhiều người dù khởi đầu muộn nhưng vẫn đạt được thành công bền vững, nhờ vào sự chín chắn và khả năng ra quyết định tốt hơn.
Kiên trì và dấn thân quan trọng hơn thời điểm xuất phát
Các chuyên gia tâm lý nhấn mạnh rằng hành trình phát triển cá nhân không có một lộ trình chung cho tất cả. Việc đặt nặng yếu tố “đúng tuổi phải thành công” vô tình tạo ra áp lực không cần thiết, khiến nhiều người bỏ lỡ cơ hội thay đổi.
Trong chương trình Câu Chuyện Cuộc Sống, chuyên gia tâm lý Hoàng Thị Ngọc Duyên khẳng định:
“Không có người thất bại, chỉ có người bỏ cuộc. Thời điểm bắt đầu quan trọng, nhưng không quan trọng bằng việc chúng ta kiên trì và dám dấn thân để đạt được mục tiêu đã đề ra”.
Theo đó, điều cốt lõi không phải là bạn bắt đầu sớm hay muộn, mà là bạn có đủ quyết tâm theo đuổi con đường đã chọn hay không.
Trong một thế giới không ngừng biến động, việc thay đổi định hướng, học lại hoặc bắt đầu từ đầu không còn là điều hiếm gặp. Thay vì bị cuốn vào áp lực phải thành công sớm, mỗi người cần nhìn nhận hành trình của bản thân một cách linh hoạt và thực tế hơn. Bởi đôi khi, chính việc bắt đầu muộn lại là bước khởi đầu đúng đắn cho một thành công dài lâu.